Ga naar inhoud

Mijn zaak gaat naar justitie en ik kan een straf of maatregel krijgen#

Deze pagina legt de Ryft-wetgeving in gewone taal uit. De officiële artikelen in de Ryft Wettenbundel zijn altijd leidend. Voorbeelden zijn illustratief; andere feiten kunnen tot een andere uitkomst leiden.

Situatie: Na het politieonderzoek beslist het Openbaar Ministerie of de rechter over de strafzaak.

Relevant voor: Burger of verdachte · Advocaat · Slachtoffer of aangever · Openbaar Ministerie · Rechter

Belangrijkste regel: Een verdenking is geen schuld; een beslissing moet op de juiste bevoegdheid en voldoende bewijs rusten.

Mogelijke vervolgstap: Geen vervolging, een strafbeschikking, een zitting, vrijspraak, straf of maatregel.

In 30 seconden#

Het Openbaar Ministerie beoordeelt na het onderzoek of vervolging plaatsvindt. Bij bepaalde feiten kan het een strafbeschikking geven. Andere zaken gaan naar de rechtbank. De rechter mag alleen bewezen verklaren wat uit de zitting en wettige bewijsmiddelen overtuigend volgt. Niet bewezen betekent vrijspraak. Een wettelijk strafmaximum is alleen de hoogste mogelijke grens. De echte uitkomst hangt af van de feiten, het bewijs en de bevoegdheid van de beslisser.

De situatie#

Het opsporingsonderzoek is ver genoeg om een beslissing te nemen. Het Openbaar Ministerie kan afzien van vervolging, een strafbeschikking gebruiken of de zaak aan de rechtbank voorleggen.

Wat gebeurt er stap voor stap?#

  1. De politie levert processen-verbaal en andere onderzoeksstukken aan.
  2. Het Openbaar Ministerie beoordeelt verdenking, bewijs en algemeen belang.
  3. Er volgt geen vervolging, uitstel, een passende afdoening of een dagvaarding.
  4. Bij een zitting worden beschuldiging, verklaringen en ander bewijs behandeld.
  5. De verdediging en het Openbaar Ministerie lichten hun standpunt toe.
  6. De rechter beoordeelt bewijs, strafbaarheid en mogelijke vormfouten.
  7. Er volgt een gemotiveerde beslissing.

Voor jou als burger of verdachte#

Welke rechten heb je?#

Je mag weten wat de beschuldiging is en juridische bijstand gebruiken. Je hoeft je onschuld niet zelf te bewijzen. Je eigen verklaring kan alleen tegen jezelf gelden en is op zichzelf niet genoeg voor een bewezenverklaring.

Welke uitkomsten zijn mogelijk?#

Geen vervolging, een strafbeschikking, vrijspraak, ontslag van alle rechtsvervolging, straf of maatregel zijn mogelijke routes. De precieze mogelijkheid hangt van de zaak af.

Voor de advocaat#

Wat controleer je?#

Controleer beschuldiging, processtukken, bewijsbronnen, bevoegdheid van de beslisser en mogelijke vormfouten. Leg uit wat het verschil is tussen niet bewezen, niet strafbaar en een lagere passende straf.

Waar ligt de grens?#

Een fout in het onderzoek maakt de zaak niet automatisch ongeldig. De rechter weegt onder meer het beschermde belang, de ernst van de fout en het concrete nadeel.

Voor het slachtoffer of de aangever#

Wat betekent de beslissing voor jou?#

Je aangifte en verklaring kunnen in het dossier zitten. Jouw belang en informatie kunnen worden betrokken, maar je beslist niet zelf over vervolging, bewijs of straf. Een strafbeschikking kan onder voorwaarden een betalingsverplichting ten behoeve van het slachtoffer bevatten.

Voor het Openbaar Ministerie#

Welke bevoegdheden heb je?#

Beslis zo snel mogelijk over vervolging en weeg het algemeen belang. Een strafbeschikking kan alleen bij de feiten en sancties die artikel 257a toestaat. Houd rekening met de eigen Ryft-bevoegdheidsgrens voor strafoplegging.

Wat moet je bewaken?#

Baseer de beslissing op het volledige dossier. Maak duidelijk welke route wordt gekozen en waarom de bevoegde instantie die route mag gebruiken.

Voor de rechter#

Wat beoordeel je?#

Beoordeel of het feit bewezen is, of het strafbaar is en of de verdachte strafbaar is. Gebruik alleen wettige bewijsmiddelen en de overtuiging uit het onderzoek op de zitting.

Welke grenzen gelden?#

Spreek vrij als het feit niet bewezen is. Ontslag van alle rechtsvervolging kan volgen als het feit of de verdachte niet strafbaar is. De politierechter verwijst als de zaak buiten de eigen bevoegdheid valt.

Wat gebeurt er daarna?#

De beslissing bepaalt of de zaak eindigt en welke straf, maatregel, aanwijzing of financiële verplichting geldt. Ook kan een beslissing volgen over in beslag genomen voorwerpen.

Voorbeeldsituatie#

Dit voorbeeld is illustratief. Andere feiten kunnen tot een andere uitkomst leiden.

Na onderzoek naar mishandeling beoordeelt het Openbaar Ministerie verklaringen en beelden. De zaak gaat naar de rechtbank. De advocaat wijst op een verschil tussen twee verklaringen. Het slachtoffer legt uit welke schade is ontstaan. De rechter beoordeelt het volledige bewijs en motiveert de uitkomst.

Vergelijkbare situatie, maar toch anders#

Een strafbeschikking komt van het Openbaar Ministerie en is alleen mogelijk binnen artikel 257a. Een vonnis komt van de rechtbank na behandeling van de zaak. De mogelijke sancties en procedure zijn niet hetzelfde.

Veelvoorkomende misverstanden#

  • “Aangehouden zijn betekent dat ik word veroordeeld.” Aanhouding hoort bij onderzoek; schuld wordt later beoordeeld.
  • “Het slachtoffer bepaalt de straf.” Bevoegde functionarissen beslissen volgens hun eigen wettelijke taak.
  • “Eén verklaring is altijd genoeg.” De wet kent bewijsbeperkingen.
  • “Iedere politiefout geeft vrijspraak.” De rechter bepaalt het passende gevolg van een onherstelbare vormfout.

Belangrijke begrippen#

  • Vervolging: de formele voortzetting van een strafzaak tegen een verdachte.
  • Strafbeschikking: een wettelijke afdoening door het Openbaar Ministerie voor bepaalde feiten.
  • Vrijspraak: de rechter vindt het ten laste gelegde feit niet bewezen.
  • Maatregel: een uitkomst die juridisch iets anders is dan een straf.

Lees meer in de begrippenlijst.

Mogelijke gevolgen#

Een zaak kan eindigen zonder vervolging, met een strafbeschikking of met een rechterlijke beslissing. Mogelijke straffen zijn bijvoorbeeld gevangenisstraf of geldboete. Mogelijke maatregelen raken bijvoorbeeld voorwerpen of wederrechtelijk verkregen voordeel. Het wettelijke strafmaximum, de grens van de functionaris en de werkelijk opgelegde uitkomst zijn drie verschillende dingen.

Officiële bronnen#

Andere woorden waarop spelers zoeken#

zaak naar justitie, Openbaar Ministerie, OM, rechtbank, boete, celstraf, vrijspraak, strafbeschikking, maatregel, strafmaximum.