Ga naar inhoud

De politie vraagt om mijn identiteitsbewijs#

Deze pagina legt de Ryft-wetgeving in gewone taal uit. De officiële artikelen in de Ryft Wettenbundel zijn altijd leidend. Voorbeelden zijn illustratief; andere feiten kunnen tot een andere uitkomst leiden.

Situatie: De politie vraagt wie je bent en wil een identiteitsbewijs zien.

Relevant voor: Burger of verdachte · Politie

Belangrijkste regel: De politie mag inzage vorderen als dat redelijkerwijs nodig is voor de politietaak.

Mogelijke vervolgstap: De controle stopt, of er volgt een staandehouding of ander onderzoek.

In 30 seconden#

Vraag rustig of de politie je identiteitsbewijs vraagt of vordert. Bij een verzoek kies je zelf of je meewerkt. Bij een geldige vordering moet iemand vanaf veertien jaar een aangewezen identiteitsbewijs laten zien. De vordering moet redelijkerwijs nodig zijn voor de politietaak. Ben je verdachte, dan mag de politie ook persoonsgegevens vragen om je identiteit vast te stellen. Een identiteitscontrole is nog geen aanhouding.

De situatie#

De politie spreekt je aan en wil vaststellen wie je bent. Dat kan gebeuren tijdens hulpverlening, toezicht of een strafrechtelijk onderzoek. De reden bepaalt welke bevoegdheid geldt.

Wat gebeurt er stap voor stap?#

  1. De politie spreekt je aan en legt zo nodig uit dat inzage wordt gevorderd.
  2. De politie beoordeelt of de vordering redelijkerwijs nodig is voor de politietaak.
  3. Je toont een geldig document dat in de Wet op de identificatieplicht staat.
  4. De politie controleert het document en stelt bij een verdachte de nodige persoonsgegevens vast.
  5. De controle stopt als je identiteit vaststaat en er geen andere grond voor optreden is.

Voor jou als burger of verdachte#

Wat mag je vragen?#

Je mag vragen waarom de politie je identiteitsbewijs wil zien en of het om een vordering gaat. Je mag ook vragen of je daarna kunt vertrekken.

Wat moet je doen?#

Bij een geldige vordering moet je vanaf veertien jaar een aangewezen identiteitsbewijs laten zien. Alleen je naam noemen is dan niet genoeg.

Waar ligt de grens?#

Een identiteitscontrole geeft niet vanzelf de bevoegdheid om je aan te houden, te fouilleren of je spullen te doorzoeken. Daarvoor is een eigen wettelijke reden nodig.

Voor de politie#

Welke bevoegdheid kan gelden?#

Een politieambtenaar mag inzage in een identiteitsbewijs vorderen voor zover dit redelijkerwijs nodig is voor de politietaak. Voor een verdachte kan ook de regeling voor het vaststellen van de identiteit gelden.

Wat moet je uitleggen en vastleggen?#

Maak duidelijk of je iets vraagt of vordert. Koppel de vordering aan de concrete politietaak. Gebruik zwaardere middelen voor identiteitsvaststelling alleen als de aparte voorwaarden daarvoor zijn vervuld.

Wat gebeurt er daarna?#

De controle kan zonder verdere actie eindigen. Bij een concrete verdenking kan de politie iemand staande houden, verhoren of onder voorwaarden aanhouden. Niet voldoen aan een geldige identificatievordering kan een aparte verdenking opleveren.

Voorbeeldsituatie#

Dit voorbeeld is illustratief. Andere feiten kunnen tot een andere uitkomst leiden.

Na een melding van een vechtpartij spreekt een agent iemand aan die aan het signalement voldoet. De agent legt uit dat inzage in een identiteitsbewijs wordt gevorderd. De burger toont een rijbewijs. De agent controleert de gegevens en beoordeelt daarna of verder onderzoek nodig is.

Vergelijkbare situatie, maar toch anders#

De politie kan ook zonder verdenking een identiteitsbewijs vorderen als dat redelijkerwijs nodig is voor de politietaak. Een staandehouding kan alleen bij een verdachte en is bedoeld om diens identiteit vast te stellen.

Veelvoorkomende misverstanden#

  • “De politie mag zonder reden ieder identiteitsbewijs vorderen.” De vordering moet redelijkerwijs nodig zijn voor de politietaak.
  • “Mijn naam noemen is genoeg.” Bij een geldige vordering moet je een aangewezen document tonen.
  • “Een identiteitscontrole is een aanhouding.” Dit zijn verschillende handelingen met verschillende gevolgen.

Belangrijke begrippen#

  • Vorderen: duidelijk maken dat medewerking volgens de gebruikte bevoegdheid verplicht is.
  • Verdachte: iemand tegen wie concrete feiten of omstandigheden een redelijk vermoeden van schuld geven.
  • Identiteitsbewijs: een document dat artikel 1 van de Wet op de identificatieplicht aanwijst.

Lees meer in de begrippenlijst.

Mogelijke gevolgen#

De controle kan eindigen zodra de identiteit vaststaat. Een verdenking kan leiden tot verder onderzoek, maar niet automatisch tot vervolging of straf. Weigering van een geldige vordering kan worden onderzocht als een apart strafbaar feit. De uiteindelijke beslissing hangt af van de feiten en de bevoegde functionaris.

Officiële bronnen#

Andere woorden waarop spelers zoeken#

ID laten zien, legitimatie, identiteitscontrole, rijbewijs tonen, politie vraagt naam, geen ID bij me, identificatieplicht.