Ga naar inhoud

De politie wil mij fouilleren#

Deze pagina legt de Ryft-wetgeving in gewone taal uit. De officiële artikelen in de Ryft Wettenbundel zijn altijd leidend. Voorbeelden zijn illustratief; andere feiten kunnen tot een andere uitkomst leiden.

Situatie: De politie wil je kleding, spullen of lichaam onderzoeken.

Relevant voor: Burger of verdachte · Politie · Advocaat

Belangrijkste regel: Iedere soort fouillering heeft een eigen doel, voorwaarden en grens.

Mogelijke vervolgstap: De controle stopt, een gevaarlijk voorwerp wordt bewaard of bewijs wordt in beslag genomen.

In 30 seconden#

Vraag waarom je wordt gefouilleerd en welke soort onderzoek plaatsvindt. Voor veiligheid mag de politie bij onmiddellijk gevaar kleding oppervlakkig aftasten als dat nodig is. Voor onderzoek naar bewijs gelden andere voorwaarden. Onderzoek in het lichaam is zwaarder en vereist een beslissing van de officier van justitie; een arts voert het uit. Een fouillering mag niet verder gaan dan het doel nodig maakt.

De situatie#

“Fouilleren” is een verzamelwoord. De politie kan zoeken naar een identiteitsbewijs, gevaarlijke voorwerpen of bewijs. Het doel bepaalt welke regel geldt en wie de beslissing mag nemen.

Wat gebeurt er stap voor stap?#

  1. De politie bepaalt het doel en de wettelijke grond.
  2. De politie legt zo mogelijk uit welk onderzoek plaatsvindt.
  3. Het onderzoek wordt beperkt tot wat voor dat doel nodig is.
  4. Onderzoek vindt waar vereist besloten en zo veel mogelijk door iemand van hetzelfde geslacht plaats.
  5. Gevaarlijke voorwerpen kunnen worden bewaard. Voorwerpen die bewijs kunnen zijn, kunnen in beslag worden genomen.
  6. De politie legt het onderzoek vast als de gebruikte regel dat vraagt.

Voor jou als burger of verdachte#

Wat mag je vragen?#

Vraag naar het doel: identiteit, veiligheid, vervoer, insluiting of strafrechtelijk bewijs. Vraag wie de beslissing heeft genomen en wat er met gevonden spullen gebeurt.

Wat moet je doen?#

Of je moet meewerken, hangt af van de gebruikte bevoegdheid. Verzet je niet fysiek. Benoem direct medische bezwaren of bijzondere omstandigheden.

Waar ligt de grens?#

Een oppervlakkige veiligheidsfouillering is iets anders dan onderzoek aan of in het lichaam. Zwaarder onderzoek vraagt zwaardere voorwaarden en een bevoegde beslisser.

Voor de politie#

Welke grond past bij het doel?#

Gebruik artikel 7 Politiewet bij onmiddellijk veiligheidsgevaar of vervoer en insluiting. Gebruik artikel 55b voor identiteitsvaststelling. Gebruik artikel 56 voor strafrechtelijk onderzoek bij ernstige bezwaren. Bij wapens of drugs kunnen bijzondere wetten gelden.

Wat moet je bewaken?#

Kies niet meer onderzoek dan nodig. Voer een veiligheidsfouillering uit door oppervlakkig aftasten. Werk zo veel mogelijk met iemand van hetzelfde geslacht en leg reden en uitkomst vast waar dat verplicht is.

Voor de advocaat#

Wat controleer je?#

Controleer doel, wettelijke grond, ernst van de bezwaren, bevoegde beslisser en wijze van uitvoering. Maak onderscheid tussen bewaren voor veiligheid en strafrechtelijk beslag.

Waar let je op?#

Let op besloten uitvoering, medische bezwaren en de vraag of het onderzoek verder ging dan het doel rechtvaardigde.

Wat gebeurt er daarna?#

Als niets wordt gevonden, kan de situatie eindigen. Een gevaarlijk voorwerp kan tijdelijk in bewaring gaan. Een voorwerp dat van belang is voor een strafzaak kan in beslag worden genomen en in het dossier terechtkomen.

Voorbeeldsituatie#

Dit voorbeeld is illustratief. Andere feiten kunnen tot een andere uitkomst leiden.

Een aangehouden verdachte wordt vervoerd. De agent ziet dat de verdachte steeds naar een harde vorm in diens jas grijpt. De agent tast de kleding oppervlakkig af voor de veiligheid en vindt een mes. De agent legt de reden vast en beoordeelt daarna of het mes alleen wordt bewaard of ook in beslag wordt genomen.

Vergelijkbare situatie, maar toch anders#

Voor insluiting mag de politie kleding en meegenomen voorwerpen onderzoeken op gevaar. Onderzoek in het lichaam is veel zwaarder: daarvoor gelden een andere beslisser, een ernstig veiligheids- of gezondheidsdoel en uitvoering door een arts of verpleegkundige.

Veelvoorkomende misverstanden#

  • “Iedere staandehouding geeft recht op fouilleren.” Iedere soort onderzoek heeft een eigen grond.
  • “Fouilleren betekent dat alles onderzocht mag worden.” Het doel en de wettelijke regel begrenzen de omvang.
  • “Gevonden spullen zijn automatisch bewijs.” Bewaring voor veiligheid en strafrechtelijk beslag zijn verschillende beslissingen.

Belangrijke begrippen#

  • Onderzoek aan kleding: kleding aftasten of onderzoeken volgens een specifieke bevoegdheid.
  • Ernstige bezwaren: een zwaardere verdenkingsdrempel; de precieze toepassing is een juridisch reviewpunt.
  • Inbeslagname: een voorwerp onder zich nemen voor een strafrechtelijk doel.

Lees meer in de begrippenlijst.

Mogelijke gevolgen#

De fouillering kan zonder vervolg eindigen. Een gevonden voorwerp kan tijdelijk worden bewaard, in beslag worden genomen of een nieuwe verdenking geven. Dat leidt niet automatisch tot vervolging of straf. De feiten, de vindplaats en de geldige bevoegdheid blijven belangrijk.

Officiële bronnen#

Andere woorden waarop spelers zoeken#

gefouilleerd, zakken leegmaken, kleding aftasten, veiligheidsfouillering, onderzoek lichaam, stripsearch, wapen op zak, drugs gevonden.